29 January 2026 tarihinde Özgür Gülün tarafından güncellendi.

Kore Savaşı (1950–1953)

Soğuk Savaş’ın İlk Cephe Savaşı ve Bölünmüş Bir Yarımadanın Hikâyesi

Kore Savaşı, yalnızca Kore Yarımadası’nın kaderini değil, 20. yüzyıl dünya siyasetini de derinden etkilemiş bir çatışmadır. 1950–1953 yılları arasında yaşanan bu savaş, Soğuk Savaş’ın sıcak çatışmaya dönüştüğü ilk büyük savaş olarak kabul edilir. Bugün hâlâ resmî olarak sona ermemiş olması, Kore Savaşı’nı modern tarihin en çarpıcı olaylarından biri hâline getirir.

Kore’nin Bölünmesine Giden Süreç

1910–1945 yılları arasında Japonya’nın sömürgesi olan Kore, II. Dünya Savaşı’nın sonunda Japonya’nın yenilgisiyle özgürlüğüne kavuştu. Ancak bu özgürlük kısa sürede yeni bir bölünmeyi beraberinde getirdi. Savaş sonrası dünya düzeninde ABD ve Sovyetler Birliği’nin karşı karşıya gelmesiyle Kore Yarımadası 38. paralel boyunca ikiye ayrıldı.

• Kuzey Kore: Sovyet etkisi altında, komünist bir yönetim

• Güney Kore: ABD destekli, antikomünist bir yönetim

Bu bölünme geçici olarak planlanmıştı; ancak ideolojik farklılıklar kısa sürede kalıcı hâle geldi.

Kore Savaşı’nın Başlaması (1950)

25 Haziran 1950 sabahı, Kuzey Kore ordusu 38. paraleli geçerek Güney Kore’ye saldırdı. Bu saldırı, Kore Savaşı’nın resmen başlaması anlamına geliyordu. Kısa sürede Seul düştü ve Güney Kore neredeyse tamamen işgal edilme noktasına geldi.

Birleşmiş Milletler, bu saldırıyı uluslararası barışa tehdit olarak değerlendirdi ve üye ülkeleri Güney Kore’ye destek vermeye çağırdı. ABD öncülüğünde çok uluslu bir BM kuvveti oluşturuldu.

Uluslararası Bir Savaş: BM ve Çin Müdahalesi

BM kuvvetlerinin başarılı karşı saldırılarıyla Güney Kore ordusu toparlandı ve Seul geri alındı. Ancak savaşın dengesi, bu kez Çin’in müdahalesiyle değişti. Çin Halk Gönüllü Ordusu’nun savaşa katılması, çatışmaları yeniden 38. paralel civarına taşıdı.

Bu noktadan sonra savaş, büyük kazanımların olmadığı, ancak çok ağır kayıpların verildiği yıpratma savaşına dönüştü.

Kore Savaşı’nda Türkler: Sayılar, Muharebeler ve Tarihsel Etki

Türkiye, Kore Savaşı’na asker gönderen ülkeler arasında ABD’den sonra en disiplinli ve etkin birliklerden biri olarak kabul edilmiştir. Türk Tugayı’nın Kore’deki varlığı, yalnızca askerî değil; diplomatik ve tarihsel açıdan da kalıcı izler bırakmıştır.

Türkiye’nin Kore Savaşı’na Katılım Kararı

Türkiye, 25 Temmuz 1950 tarihinde Birleşmiş Milletler’in çağrısına olumlu yanıt vererek Kore’ye asker göndermeyi kabul etti. Bu karar, genç Cumhuriyet’in uluslararası sistemde aktif bir rol üstlenme iradesinin göstergesiydi.

Bu dönemde Türkiye:

• Henüz NATO üyesi değildi

• Ekonomik olarak sınırlı imkânlara sahipti

• Ancak Batı bloğunda yer alma konusunda kararlıydı

Kore Savaşı, Türkiye’nin küresel güvenlik mimarisine fiilen dâhil olduğu ilk savaş oldu.

Türk Tugayı’nın Yapısı ve Asker Sayısı

Kore Savaşı boyunca Türkiye, dört ayrı tugay hâlinde asker gönderdi.

📌 Toplam Türk askeri sayısı:
➡️ Yaklaşık 21.000 – 23.000 asker

📌 İlk Türk Tugayı (1950):

• Mevcudu: Yaklaşık 5.000 asker

• Komutanı: Tuğgeneral Tahsin Yazıcı

• Birlik tipi: Piyade ağırlıklı, destek unsurlarıyla birlikte

Her tugay yaklaşık 1 yıl görev yaptı, ardından yenisiyle değiştirildi.

Türk Tugayı’nın Katıldığı Başlıca Muharebeler

Türk askerleri, özellikle 1950–1951 döneminde savaşın en kritik safhalarında görev aldı.

🔴 Kunuri Muharebesi (Kasım 1950)

• Türk Tugayı, Çin ordusunun ani taarruzuyla karşılaştı

• Sayıca 3–4 kat üstün düşman kuvvetlerine karşı savunma yaptı

• BM birliklerinin kuşatılmasını önledi

📌 Kunuri, Türk askerî tarihinde yakın muharebe ve süngü savaşı açısından en çok anılan çatışmalardan biridir.

🔴 Wawon ve Sinim-ni Çatışmaları

• Geri çekilen BM birliklerinin güvenliğini sağlama görevi

• Türk birlikleri, ağır kayıplar pahasına düşmanı oyaladı

• Bu sayede cephe hattı tamamen çökmedi

🔴 Kumyangjang-ni Muharebesi (1951)

• Türk Tugayı, taarruz görevi üstlendi

• Çin birlikleri geri püskürtüldü

• Türkler, bu muharebede saldırı başarısı kazanan nadir BM birliklerinden biri oldu

Bu zafer, Türk Tugayı’nın savaş içindeki prestijini ciddi biçimde artırdı.

Türk Tugayı’nın Kayıpları (İstatistikler)

📊 Resmî rakamlara göre Türk kayıpları:

• Şehit: 721

• Yaralı: 2.147

• Kayıp / Esir: 234

• Toplam zayiat: Yaklaşık 3.100 kişi

Bu rakamlar, Türkiye’nin Kore Savaşı’nda en fazla kayıp veren ülkelerden biri olduğunu gösterir.

📌 Türk askerinin kayıp oranı, görev aldığı cephelerin zorluğu nedeniyle birçok Batılı müttefikten daha yüksektir.

Türk Askerinin Kore’deki İmajı

Kore halkı nezdinde Türk askerleri:

• Cesaret

• Disiplin

• Sivillere saygı

özellikleriyle tanınmıştır.

Kore’de Türk askerleri için kullanılan yaygın ifade:

“Kan Kardeşler” (형제의 나라)

Bugün dahi Güney Kore’de:

• Türk Şehitliği düzenli olarak ziyaret edilir

• Türk askerleri okul kitaplarında anılır

• Türk bayrağına özel bir saygı gösterilir

Türk Şehitliği (Busan)

📍 Yer: Busan – Birleşmiş Milletler Anıt Mezarlığı
📌 Özellik:

• Kore’de bulunan tek yabancı ülke şehitliği

• 462 Türk askerinin kabri burada yer alır

Bu alan, Türk–Kore dostluğunun somut bir sembolüdür ve rehber anlatımlarında duygusal etkisi çok yüksektir.

Kore Savaşı’nın Türkiye’ye Etkisi

Kore Savaşı, Türkiye açısından yalnızca askerî bir görev değil, stratejik bir dönüm noktasıdır.

📌 Sonuçlar:

• Türkiye, 1952 yılında NATO’ya kabul edildi

• Türk Silahlı Kuvvetleri, modern savaş tecrübesi kazandı

• Türkiye, Batı ittifakının güvenilir bir üyesi olarak konumlandı

Bu nedenle Kore Savaşı, Türk dış politikasında “bedeli ödenmiş bir üyelik” olarak değerlendirilir.

Ateşkes ve Kalıcı Bölünme

1953 yılında Panmunjom Ateşkes Antlaşması imzalandı. Bu anlaşma, savaşı resmen sona erdirmedi; sadece çatışmaları durdurdu. Bugün hâlâ Kuzey ve Güney Kore arasında bir barış anlaşması bulunmamaktadır.

Savaş sonrası:

• DMZ (Askerden Arındırılmış Bölge) oluşturuldu

• Aileler ikiye bölündü

• Yarımada kalıcı bir siyasi ayrışmaya girdi

Kore Savaşı’nın Güney Kore Üzerindeki Etkileri

Kore Savaşı, Güney Kore’yi ekonomik ve sosyal açıdan büyük bir yıkıma uğrattı. Ancak bu yıkım, ilerleyen yıllarda olağanüstü bir yeniden yapılanma sürecini tetikledi. 1960’lardan itibaren başlayan hızlı kalkınma, “Han Nehri Mucizesi” olarak adlandırıldı.

Bugünkü Güney Kore’nin:

• Güçlü ordusu

• ABD ile stratejik ittifakı

• Kuzey Kore ile süregelen gerilimi

doğrudan Kore Savaşı’nın mirasıdır.

Kore Savaşı’nı Anlamak: Tarih ve Bellek

Kore Savaşı, Güney Kore’de sadece bir tarih konusu değil; yaşayan bir hafızadır. Anıtlar, müzeler, DMZ turları ve gazilerin hikâyeleri, bu savaşın hâlâ günlük yaşamın bir parçası olduğunu gösterir.

Bir tur rehberi için Kore Savaşı, ziyaretçilere yalnızca bir çatışmayı değil; bölünmüş bir halkın trajedisini anlatma fırsatıdır.

Korean War

1 / 5

1953 yılında imzalanan ve savaşı resmen sona erdirmese de çatışmaları durduran antlaşmanın adı nedir?

Seul Barış Antlaşması

Busan Ateşkes Sözleşmesi

Panmunjom Ateşkes Antlaşması

2 / 5

Türk askerî tarihinde "yakın muharebe ve süngü savaşı" ile anılan, Türk Tugayı'nın BM birliklerinin kuşatılmasını önlediği kritik muharebe hangisidir?

Kunuri Muharebesi

Kumyangjang-ni Muharebesi

Wawon Muharebesi

3 / 5

1950 yılında Kore'ye ulaşan yaklaşık 5.000 kişilik ilk Türk Tugayı'nın komutanı kimdir?

Sırrı Paşa

Tuğgeneral Tahsin Yazıcı

Özgür Gülün

4 / 5

Türkiye'nin Kore Savaşı'na asker gönderme kararı almasındaki en önemli stratejik hedef aşağıdakilerden hangisidir?

Birleşmiş Milletler'e ilk kez üye olmak

Japonya ile ticari ilişkileri geliştirmek

Batı bloğunda yer alarak NATO'ya kabul edilmek

5 / 5

Kore Yarımadası, II. Dünya Savaşı'ndan sonra hangi coğrafi hat boyunca ikiye bölünmüştür?

17. paralel

38. paralel

42. paralel

Your score is

The average score is 0%

0%

Testi Yeniden Başlat