Çin Burçları

Yeniden merhaba 🙂

Özellikle Kore gezilerinde Busan’daki Yongungsa Tapınağını her ziyaret edişimde tapınağın girişindeki Çin burcu heykellerini görünce ilk sorulan soru: “Hocam benim burcu ne?” oluyor.

Çin burçları, 12 yıllık bir döngü içinde her bir yıla bir hayvan ve onun özelliklerinin atandığı bir takvime dayanır. Çin burçları başta Japonya, Güney Kore, Vietnam, Kamboçya ve Tayland olmak üzere birçok Doğu ve Güneydoğu Asya ülkesinde hala çok yaygın olarak kullanılır.

Burçlar	Yıllar
Fare  (Yang, Sabit Element Su)	1936	1948	1960	1972	1984	1996	2008	2020
Öküz  (Yin, Sabit Element Toprak)	1937	1949	1961	1973	1985	1997	2009	2021
Kaplan  (Yang, Sabit Element Tahta)	1938	1950	1962	1974	1986	1998	2010	2022
Tavşan  (Yin, Sabit Element Tahta)	1939	1951	1963	1975	1987	1999	2011	2023
Ejderha  (Yang, Sabit Element Toprak)	1940	1952	1964	1976	1988	2000	2012	2024
Yılan  (Yin, Sabit Element Ateş)	1941	1953	1965	1977	1989	2001	2013	2025
At  (Yang, Sabit Element Ateş)	1942	1954	1966	1978	1990	2002	2014	2026
Keçi  (Yin, Sabit Element Toprak)	1943	1955	1967	1979	1991	2003	2015	2027
Maymun  (Yang, Sabit Element Metal)	1944	1956	1968	1980	1992	2004	2016	2028
Horoz  (Yin, Sabit Element Metal)	1945	1957	1969	1981	1993	2005	2017	2029
Köpek  (Yang, Sabit Element Toprak)	1946	1958	1970	1982	1994	2006	2018	2030
Domuz  (Yin, Sabit Element Su)	1947	1959	1971	1983	1995	2007	2019	2031

Yin ve Yang kavramları bütün evrenin işleyişini açıklar. Çin’de ortaya çıkmış olan kavramın tarihi tarım öncesi Avcı Toplayıcı döneme kadar uzanmaktadır.

Çin ve tarih boyunca etkili olduğu sahalarda tıptan, astronomiye, kozmogoniden, tarıma, mühendisliğe kadar birçok alanda kullanılan temel bir ilke olmuştur.

Bu kurama göre yin ve yang kutupları hiçbir zaman durgun olmazlar. Bu yüzden mutlak değildirler. Aksine sürekli olarak değişir ve dönüşürler. Karşıt kutuplar sürekli birlikte vardırlar. Kararlı ya da kararsız hallerde olabilirler. Karşıt kutbu olmayan hiçbir durum yoktur. Örneğin: gece ve gündüz, aydınlık ve karanlık, soğuk ve sıcak, ön ve arka, iç ve dış, alçak ve yüksek… Yin ve Yang kavramı, insanlık tarihi boyunca ortaya çıkmış pek çok inanç üzerinde bir etki bıraktığını söylersek pek de yanılmamış oluruz.

“Yin ve Yang” kavramının ilkeleri:
1) Her kutup birbirine karşıttır: Evrende her şeyin, birbirinden ayrılmaz iki karşıt kutbu vardır. Yin Kutbu: içeri doğru, karanlık, gece, büzüşmeye doğru, usul, alçak gibi özellikleri; Yang Kutbu: dışa doğru, ışıklı, gündüz, saçılmaya doğru, ani, yüksek, gibi özellikleri temsil eder. Kutuplar sınırına ulaşınca karşıt haline dönüşür. Gecenin en karanlık anında gündüz başlar. En büzüşük hal saçılmaya eğilim gösterir. En mania halinde depresyon tetiklenmesi beklenir. Siyasal konularda en baskıcı kuvvetin etkisi, olmayan kuvvete yakındır yani etkisi soluklaşır.

2) Kutuplar birbirine bağımlıdır ve birbirine dönüşürler: Yin ile Yang kutupları karşıt ama birdir. Bu ilkeye göre karşıtların biri oluşurken aynı anda diğeri de oluşur. Biri yok olurken nihayetinde diğeri de yok olur. Bir kutup sınırına ulaşırsa diğer kutup devreye girer. Bu ilke Çin Tıbbı’na göre incelendiğinde bir hastalık ateşli başlayıp devam ettikçe soğuk belirtili rahatsızlığa dönüşebilir, tersi de mümkündür. Yani başlangıçta yang etkili bir hastalık yin etkili bir hastalığa dönüşebilir; yin etkili hastalık da yang etkili seyredebilir. Çin Tıbbı’nda hastalıkların yin karakterli ya da yang karakterli oluşu tedavi stratejisi belirlenirken de önemli bir etkendir.

3) Kutuplar karşılıklı olarak üreten-tüketen veya destekleyen-kısıtlayan ilişkisindedirler: Kutuplar birbirini ürettiği, desteklediği gibi aynı şekilde tüketen, kısıtlayan ilişkisinde de olabilirler. Eğer yin artıyorsa yang’a zarar verir, yang artıyorsa yin’e zarar verir. Yin ve Yang’ın kararlı ve uyumlu durumu bozulur. Kışın Yang’a, yazın ise Yin’e zarar verme olasılığı yüksek olur. Öte yandan aynı ilke tedavi için de kullanılabilir. Huang Di Nei Jing adlı klasikte “Soğuk rahatsızlıkları, sıcak yöntemlerle; sıcak rahatsızlıkları ise soğuk yöntemlerle tedavi et.” der. Bu ilkenin temel niteliği taşkınlıkları ve seyrelmeleri kararlı hale getirmesidir. Vücudun besleyici maddeleri yin, işlevleri ise yang olarak temsil edilir. İşlevin işini yapması besleyici maddeye, maddenin oluşum ve dönüşümü de işleve bağlıdır.

4) Kutuplar, karşıtını kesin olarak kendi içinde barındırır: Kutupların karşıtına dönmesini tetikleyen ilke de bu ilkedir. Oluşumlar, karşıtı olmadan açıklanamazlar. Yang olmadan yin üretilemez; yin olmadan yang üretilemez. Birbirine dolanıktır. Bir kutbun egemenliğinin en güçlü olduğu yerde karşıt kutbu belirmeye başlar. En küçük gölge güneş ışınlarının en görkemli vurduğu sırada oluşur. Bu andan itibaren ışık azalır, gölge uzar. Gecenin içinde aydınlık ve sıcağın; gündüzün içinde de soğuk ve gölgenin bulunması; dişi görünümün içinde erkek, erkek görünümün içinde dişi olması; her sorunun çözümü; sevginin nefreti; eylemsizliğin eylemi; savunmanın saldırıyı barındırması gibi. Mizahı doğuran aşırı acıdır, acıyı doğuran aşırı neşedir.

5) Kutuplar kendi içlerinde de sonsuz alt kutupları barındırır: Kutupların görecelilik yasasıdır. Her Yin ve her Yang tekrar tekrar, kendi alt Yin ve Yang kutuplarıyla ele alınabilirler. Örneğin: Gündüz Yang niteliklidir. Sabah, Yang içindeki ikincil Yang’a, akşam Yang içindeki ikincil Yin’e denk düşer. Benzer şekilde gece, Yin niteliklidir. Gece açısından bakınca akşam Yin içindeki ikincil Yin ve sabah ise Yin içindeki ikincil Yang’tır. Bu ilkeyle bu şekilde sonsuz göreceli durum çıkarılabilir. Son derece basit bir yapı, son derece karmaşık yapının ayrılmaz parçasıdır. Bütün ve onun parçaları, birbirinden bağımsız olarak ayrı ayrı açıklanamaz. Basit yapıyla, karmaşık yapı; Yin ve Yang’ın temel ilkelerine sürekli uyar. Mikro makronun, makro mikro yapının ayrılamaz parçalarıdır. Bu yüzden insan bedeni incelenerek evreni anlamak, evreni inceleyerek insanı çözümlemek bu bütünlükçü yapı içinde mümkün görünür.

6) Yin Yang İmgesinin anlamı: Değişim ve kutuplaşma aynı süreçte işler. Kutuplar birbirinin özünü karşıtında barındırır. Her şey, hiçlikten doğar ve ardından kutuplaşma da başlar. Yaygın olarak iyilik ve kötülüğün simgesi olarak bilinen Yin ile Yang’ın, kuram olarak ahlaki değerlerle hiçbir ilgisi yoktur. Kuram, bir şeyi ne iyi olarak ne de kötü olarak ele alır. Aksine, tümüyle evrenin gerçekleri üzerine kuruludur. Evreni karşıtların dinamiği olarak inceler. İmge, genelde siyah ve beyaz ya da mavi ve kırmızı olsa da iki farklı renkte ve birbirinin içine akan iki damla gibi gösterilir. Bu iki farklı renkteki damla hem karşıt kutupları hem de akış dinamiğini yansıtır. Damlanın kuyruklaşan kısmı o kutbun toyluk dönemini ortası kararlılık seviyesini şişkin kısım olgunlaşma dönemini yansıtır. Her damlanın içinde karşıt kutbun renginde küçük bir yuvarlak bulunur. Bu da her koşuldu bir kutup içinde karşıt kutbu barındırır. Dolayısıyla her kutup karşıtına dönebilir de. Bu da her iyiliğin içinde bir kötülük, her kötülüğün içinde bir iyilik olduğunu temsil eder.