{"id":2628,"date":"2026-10-06T14:37:57","date_gmt":"2026-10-06T11:37:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ozgurgulun.com\/?p=2628"},"modified":"2026-10-06T14:43:15","modified_gmt":"2026-10-06T11:43:15","slug":"turkpusat-geleneksel-savas-pusatlari-muzesi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ozgurgulun.com\/en\/turkpusat-geleneksel-savas-pusatlari-muzesi-2\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkpusat Geleneksel Sava\u015f Pusatlar\u0131 M\u00fczesi"},"content":{"rendered":"<div class=\"pvc_clear\"><\/div>\n<p id=\"pvc_stats_2628\" class=\"pvc_stats total_only\" data-element-id=\"2628\" style=\"\"><i class=\"pvc-stats-icon medium\" aria-hidden=\"true\"><svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" version=\"1.0\" viewbox=\"0 0 502 315\" preserveaspectratio=\"xMidYMid meet\"><g transform=\"translate(0,332) scale(0.1,-0.1)\" fill=\"\" stroke=\"none\"><path d=\"M2394 3279 l-29 -30 -3 -207 c-2 -182 0 -211 15 -242 39 -76 157 -76 196 0 15 31 17 60 15 243 l-3 209 -33 29 c-26 23 -41 29 -80 29 -41 0 -53 -5 -78 -31z\"\/><path d=\"M3085 3251 c-45 -19 -58 -50 -96 -229 -47 -217 -49 -260 -13 -295 52 -53 146 -42 177 20 16 31 87 366 87 410 0 70 -86 122 -155 94z\"\/><path d=\"M1751 3234 c-13 -9 -29 -31 -37 -50 -12 -29 -10 -49 21 -204 19 -94 39 -189 45 -210 14 -50 54 -80 110 -80 34 0 48 6 76 34 21 21 34 44 34 59 0 14 -18 113 -40 219 -37 178 -43 195 -70 221 -36 32 -101 37 -139 11z\"\/><path d=\"M1163 3073 c-36 -7 -73 -59 -73 -102 0 -56 133 -378 171 -413 34 -32 83 -37 129 -13 70 36 67 87 -16 290 -86 209 -89 214 -129 231 -35 14 -42 15 -82 7z\"\/><path d=\"M3689 3066 c-15 -9 -33 -30 -42 -48 -48 -103 -147 -355 -147 -375 0 -98 131 -148 192 -74 13 15 57 108 97 206 80 196 84 226 37 273 -30 30 -99 39 -137 18z\"\/><path d=\"M583 2784 c-38 -19 -67 -74 -58 -113 9 -42 211 -354 242 -373 16 -10 45 -18 66 -18 51 0 107 52 107 100 0 39 -1 41 -124 234 -80 126 -108 162 -133 173 -41 17 -61 16 -100 -3z\"\/><path d=\"M4250 2784 c-14 -9 -74 -91 -133 -183 -95 -150 -107 -173 -107 -213 0 -55 33 -94 87 -104 67 -13 90 8 211 198 130 202 137 225 78 284 -27 27 -42 34 -72 34 -22 0 -50 -8 -64 -16z\"\/><path d=\"M2275 2693 c-553 -48 -1095 -270 -1585 -649 -135 -104 -459 -423 -483 -476 -23 -49 -22 -139 2 -186 73 -142 361 -457 571 -626 285 -228 642 -407 990 -497 242 -63 336 -73 660 -74 310 0 370 5 595 52 535 111 1045 392 1455 803 122 121 250 273 275 326 19 41 19 137 0 174 -41 79 -309 363 -465 492 -447 370 -946 591 -1479 653 -113 14 -422 18 -536 8z m395 -428 c171 -34 330 -124 456 -258 112 -119 167 -219 211 -378 27 -96 24 -300 -5 -401 -72 -255 -236 -447 -474 -557 -132 -62 -201 -76 -368 -76 -167 0 -236 14 -368 76 -213 98 -373 271 -451 485 -162 444 86 934 547 1084 153 49 292 57 452 25z m909 -232 c222 -123 408 -262 593 -441 76 -74 138 -139 138 -144 0 -16 -233 -242 -330 -319 -155 -123 -309 -223 -461 -299 l-81 -41 32 46 c18 26 49 83 70 128 143 306 141 649 -6 957 -25 52 -61 116 -79 142 l-34 47 45 -20 c26 -10 76 -36 113 -56z m-2057 25 c-40 -58 -105 -190 -130 -263 -110 -324 -59 -707 132 -981 25 -35 42 -64 37 -64 -19 0 -241 119 -326 174 -188 122 -406 314 -532 468 l-58 71 108 103 c185 178 428 349 672 473 66 33 121 60 123 61 2 0 -10 -19 -26 -42z\"\/><path d=\"M2375 1950 c-198 -44 -350 -190 -395 -379 -18 -76 -8 -221 19 -290 114 -284 457 -406 731 -260 98 52 188 154 231 260 27 69 37 214 19 290 -38 163 -166 304 -326 360 -67 23 -215 33 -279 19z\"\/><\/g><\/svg><\/i> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"16\" height=\"16\" alt=\"Loading\" src=\"https:\/\/www.ozgurgulun.com\/wp-content\/plugins\/page-views-count\/ajax-loader-2x.gif\" border=\"0\" \/><\/p>\n<div class=\"pvc_clear\"><\/div>\n<p>Merhaba, Ankara Kalesi&#8217;nin o b\u00fcy\u00fcleyici ve buram buram tarih kokan atmosferine ho\u015f geldiniz! Bug\u00fcn sizlerle birlikte, Alt\u0131nda\u011f Kale Mahallesi&#8217;nde, Anadolu Medeniyetleri M\u00fczesi&#8217;nin hemen yan\u0131 ba\u015f\u0131nda yer alan \u00e7ok \u00f6zel ve canl\u0131 bir k\u00fclt\u00fcr hazinesini, <strong>T\u00fcrkpusat Geleneksel Sava\u015f Pusatlar\u0131 M\u00fczesi<\/strong>&#8216;ni gezece\u011fiz.<\/p>\n<p>Geleneksel T\u00fcrk ok\u00e7ulu\u011funa ve ata yadig\u00e2r\u0131 sava\u015f sanatlar\u0131m\u0131za g\u00f6n\u00fcl vermi\u015f K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131 Sanat\u00e7\u0131s\u0131 Muhiddin Uyan\u0131k ve ekibinin y\u0131llar s\u00fcren titiz ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla kurulan bu m\u00fcze, T\u00fcrk ordular\u0131n\u0131n as\u0131rlar boyunca kulland\u0131\u011f\u0131 &#8220;pusat&#8221;lar\u0131 (sava\u015f aletlerini) sadece sergilemekle kalm\u0131yor; onlar\u0131 adeta yeniden canland\u0131r\u0131yor. Envanterindeki <strong>2.300 kay\u0131tl\u0131 eser<\/strong> ve sergilenen <strong>950&#8217;nin \u00fczerindeki par\u00e7a<\/strong> ile Orta Asya bozk\u0131rlar\u0131ndan Osmanl\u0131 saraylar\u0131na uzanan bin y\u0131ll\u0131k bir askeri ve zanaat birikimini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n<p>Buras\u0131 s\u0131radan bir m\u00fcze de\u011fil; geleneksel <strong>&#8220;dokunulabilir m\u00fczecilik&#8221;<\/strong> anlay\u0131\u015f\u0131yla tasarland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, sergilenen orijinal par\u00e7alar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra birebir d\u00f6nem \u00f6zelliklerinde \u00fcretilmi\u015f replikalara dokunabilir, k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissedebilir ve tarihe bizzat tan\u0131kl\u0131k edebilirsiniz.<\/p>\n<h3>1. M\u00fczenin G\u00f6z Bebe\u011fi: E\u015fsiz Ok\u00e7uluk ve Arkeolojik Ok Ucu Koleksiyonu<\/h3>\n<p>M\u00fczeye ad\u0131m att\u0131\u011f\u0131n\u0131zda sizleri ilk olarak T\u00fcrk sava\u015f k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn en temel dire\u011fi olan ok\u00e7uluk koleksiyonu kar\u015f\u0131l\u0131yor. M\u00fcze koleksiyonunu d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131karan en k\u0131ymetli unsur, Neolitik ve Kalkolitik \u00c7a\u011flar&#8217;dan ba\u015flayarak \u0130lk \u00c7a\u011f, Orta \u00c7a\u011f ve Yeni \u00c7a\u011f\u2019a dek tarihlendirilen arkeolojik ok ucu koleksiyonudur.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>452 Adet Arkeolojik Ok Ucu (ve Toplamda 500&#8217;\u00fc A\u015fan Ok Ucu \u00c7e\u015fidi):<\/strong> Ta\u015f, kemik, tun\u00e7 ve demirden imal edilmi\u015f, d\u00f6nemlerin av ve sava\u015f teknolojisini yans\u0131tan m\u00fcthi\u015f bir \u00e7e\u015fitlilik sergilenmektedir.<\/li>\n<li><strong>18 Adet Zihgir (Ok\u00e7u Y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc):<\/strong> Ok atarken parma\u011f\u0131 kiri\u015fin bask\u0131s\u0131ndan koruyan ve ok\u00e7ulu\u011fun ni\u015fanesi say\u0131lan tarihi zihgir \u00f6rnekleri.<\/li>\n<li><strong>10 Adet Arkeolojik M\u0131zrak Ucu:<\/strong> Kaz\u0131lardan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f d\u00f6nemsel m\u0131zrak ba\u015flar\u0131.<\/li>\n<li><strong>Yay ve Ok\u00e7uluk Te\u00e7hizatlar\u0131:<\/strong> T\u00fcrk kompozit (bile\u015fik) yaylar\u0131, menzil ve sava\u015f oklar\u0131, oku ve yay\u0131 muhafaza eden <strong>sadak<\/strong> ile <strong>tirke\u015f<\/strong>ler, ni\u015fan hedefi olan <strong>puta<\/strong>lar ve organik yay imalat\u0131nda kullan\u0131lan do\u011fal hammaddeler ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla sergilenmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>2. Kesici, Delici ve Vurucu Sava\u015f Pusatlar\u0131 (K\u0131l\u0131\u00e7lar, Han\u00e7erler ve Topuzlar)<\/h3>\n<p>M\u00fczenin silah salonuna ge\u00e7ti\u011fimizde, T\u00fcrk demircilik sanat\u0131n\u0131n ve metal\u00fcrjisinin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 zirveyi temsil eden pusatlar bizleri kar\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Saray Miras\u0131:<\/strong> Koleksiyonun en dikkat \u00e7ekici ve de\u011ferli par\u00e7alar\u0131ndan biri, <strong>Sultan II. Abd\u00fclhamid\u2019in \u015eam \u00e7eli\u011finden (D\u0131m\u0131\u015fk\u00ee) yap\u0131lm\u0131\u015f \u00f6zel k\u0131l\u0131c\u0131<\/strong>d\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Farkl\u0131 K\u0131l\u0131\u00e7 T\u00fcrleri:<\/strong> T\u00fcrk k\u0131l\u0131\u00e7 formlar\u0131n\u0131n geli\u015fimi do\u011frultusunda i\u00e7e e\u011fri yap\u0131s\u0131yla \u00fcnl\u00fc <strong>Yata\u011fan<\/strong>, zarif kavisli <strong>\u015fim\u015fir (\u015fem\u015fir)<\/strong>, yak\u0131ndan \u00e7arp\u0131\u015fmalar\u0131n <strong>koltukalt\u0131 sallama<\/strong>s\u0131 ve heybetli <strong>gaddare<\/strong> gibi farkl\u0131 d\u00f6nemlere ait orijinal ve replika k\u0131l\u0131\u00e7 \u00f6rnekleri yer al\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Han\u00e7er, Balta ve Teberler:<\/strong> Yak\u0131n d\u00f6v\u00fc\u015fte kullan\u0131lan \u00e7ift a\u011f\u0131zl\u0131 han\u00e7erler, karg\u0131lar, sava\u015f baltalar\u0131 ve dervi\u015f-gazilerin simgesi teberler.<\/li>\n<li><strong>Vurucu Silahlar:<\/strong> D\u00fc\u015fman z\u0131rhlar\u0131n\u0131 ezmek ve par\u00e7alamak \u00fczere tasarlanm\u0131\u015f <strong>topuz<\/strong> ve <strong>g\u00fcrz<\/strong> \u00e7e\u015fitleri ile uzun menzilli vurucu <strong>m\u0131zraklar<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>3. Savunma Te\u00e7hizatlar\u0131, Z\u0131rhlar ve Etnografik Eserler<\/h3>\n<p>Sava\u015f\u00e7\u0131n\u0131n meydanda can\u0131n\u0131 koruyan ve stat\u00fcs\u00fcn\u00fc simgeleyen giyim ile savunma pusatlar\u0131 m\u00fczede geni\u015f bir yer tutar:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Savunma Ekipmanlar\u0131:<\/strong> V\u00fccudu \u00f6rten g\u00f6mlek ve plaka z\u0131rhlar, ba\u015f\u0131 koruyan madeni mi\u011fferler, ok ve k\u0131l\u0131\u00e7 darbelerini savu\u015fturan <strong>deri ve \u00f6rme kalkanlar<\/strong> ile siperlikler.<\/li>\n<li><strong>K\u0131yafetler ve Ba\u015fl\u0131klar:<\/strong> Sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n giydi\u011fi geleneksel <strong>kaftanlar<\/strong> ve heybetli <strong>b\u00f6rkler<\/strong>.<\/li>\n<li><strong>Etnografik ve K\u00fclt\u00fcrel Objeler:<\/strong> Sava\u015f alanlar\u0131nda ve t\u00f6renlerde kullan\u0131lan <strong>a\u011f\u0131z kopuzlar\u0131<\/strong> gibi geleneksel m\u00fczik aletleri ve etnografik donan\u0131mlar.<\/li>\n<li><strong>Arkeolojik \u00c7e\u015fitlilik:<\/strong> Yaln\u0131zca T\u00fcrk tarihine de\u011fil, ayn\u0131 zamanda <strong>Roma d\u00f6nemine de \u0131\u015f\u0131k tutan<\/strong> ok ucu ve sava\u015f te\u00e7hizat\u0131 \u00f6rnekleri.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>4. Ya\u015fayan M\u00fcze Deneyimi: Sunumlar, At\u00f6lye ve Talimhane<\/h3>\n<p>M\u00fczeyi gezerken sadece vitrinleri izlemekle kalm\u0131yorsunuz.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Uzman E\u015fli\u011finde Sunum:<\/strong> Yakla\u015f\u0131k 45 dakika s\u00fcren uzman rehberli sunumda eserlerin tarihsel geli\u015fimi, imalat a\u015famalar\u0131 ve T\u00fcrk sanat\/edebiyat\u0131ndaki derin etkileri anlat\u0131lmaktad\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Uygulamal\u0131 At\u00f6lye ve Ok At\u0131\u015f\u0131:<\/strong> \u0130steyen ziyaret\u00e7iler at\u00f6lye k\u0131sm\u0131nda zihgir ve ok yap\u0131m s\u00fcre\u00e7lerini birebir deneyimleyebilmekte, talimhanede ok at\u0131\u015f e\u011fitimi alarak geleneksel ok\u00e7ulu\u011fa ilk ad\u0131m\u0131 atabilmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>\u00c7elik Teknolojisi:<\/h3>\n<p>Anadolu bozk\u0131rlar\u0131ndan Osmanl\u0131 saraylar\u0131na kadar T\u00fcrk k\u0131l\u0131\u00e7 ustalar\u0131 \u00e7eli\u011fe nas\u0131l hayat verdiler ve hangi \u00f6zel \u00e7elik t\u00fcrlerini kulland\u0131lar?<\/p>\n<h3><strong>1. Efsanevi Pota \u00c7eli\u011fi (Wootz \/ D\u0131m\u0131\u015fk\u00ee \/ \u015eam \u00c7eli\u011fi \/ Bulat)<\/strong><\/h3>\n<p>Geleneksel T\u00fcrk k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131nda tarih boyunca kullan\u0131lan en de\u011ferli ve ikonik \u00e7elik t\u00fcr\u00fc, <strong>pota \u00e7eli\u011fidir (d\u00fcnya literat\u00fcr\u00fcndeki adlar\u0131yla Wootz, Bulat veya D\u0131m\u0131\u015fk\u00ee \/ \u015eam \u00e7eli\u011fi)<\/strong>.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>K\u00f6keni ve \u0130malat\u0131:<\/strong> G\u00f6kt\u00fcrkler d\u00f6neminden itibaren demircilikte b\u00fcy\u00fck bir ustal\u0131k sergileyen T\u00fcrkler, demir cevherini karbon ile birle\u015ftirerek <strong>&#8220;kur\u00e7&#8221;<\/strong> ad\u0131 verilen y\u00fcksek kaliteli ve vas\u0131fl\u0131 \u00e7elikler \u00fcretmi\u015flerdir. Pota \u00e7eli\u011fi; ham demir ile tahta par\u00e7alar\u0131 ve k\u00f6m\u00fcr gibi karbon verici maddelerin toprak bir pota (kap) i\u00e7erisine konularak \u00e7ok y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klarda g\u00fcnlerce eritilmesiyle elde edilirdi.<\/li>\n<li><strong>Hare (Dalgal\u0131 Desen) Olu\u015fumu:<\/strong> Erime tamamland\u0131ktan sonra oca\u011f\u0131n g\u00fcnlerce yava\u015f yava\u015f so\u011fumaya b\u0131rak\u0131lmas\u0131, \u00e7eli\u011fin b\u00fcnyesinde <strong>&#8220;hare&#8221;<\/strong> ad\u0131 verilen b\u00fcy\u00fcleyici ve do\u011fal dalgal\u0131 desenlerin olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flard\u0131. Bu desenler yap\u0131s\u0131na g\u00f6re <em>A\u011fa\u00e7 Damar\u0131 (Kara Horasan, Karabatan)<\/em>, <em>K\u0131rk Merdiven<\/em> ve <em>\u015eeritli (Sham)<\/em> gibi isimlerle an\u0131l\u0131rd\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>2. Osmanl\u0131 D\u00f6nemindeki \u00d6zel \u00c7elik S\u0131n\u0131fland\u0131rmalar\u0131<\/strong><\/h3>\n<p>Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nda k\u0131l\u0131\u00e7 yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan \u00e7elikler ve demir cevherleri, kalitelerine ve i\u015flenme \u00f6zelliklerine g\u00f6re son derece detayl\u0131 bir bi\u00e7imde isimlendirilmi\u015ftir:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u00c7elik T\u00fcrleri:<\/strong> <em>Kerman\u00ee taban, Lahori kara horasan, Lahori, Di\u015fi taban, Erkek taban, \u0130stanbul elifi, Eski \u015eam, Beyaz horasan, Sar\u0131 Hind\u00ee<\/em> ve <em>Kum Hind\u00ee<\/em> gibi farkl\u0131 \u00e7elik \u00e7e\u015fitleri kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Saray\u0131n D\u0131m\u0131\u015fk\u00eeh\u00e2nesi:<\/strong> Fatih Sultan Mehmed, \u015eam \u00e7eli\u011finden kaliteli k\u0131l\u0131\u00e7lar imal edilmesi amac\u0131yla Galata&#8217;da <strong>&#8220;D\u0131m\u0131\u015fk\u00eeh\u00e2ne&#8221;<\/strong> ad\u0131yla \u00f6zel bir imalathane kurdurmu\u015ftur.<\/li>\n<li><strong>M\u00fczedeki Saray Miras\u0131:<\/strong> Nitekim m\u00fcze koleksiyonumuzun en de\u011ferli par\u00e7alar\u0131ndan biri olan <strong>Sultan II. Abd\u00fclhamid&#8217;in k\u0131l\u0131c\u0131<\/strong> da i\u015fte bu efsanevi \u015eam \u00e7eli\u011finden imal edilmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>3. &#8220;\u00c7elik A\u011f\u0131z + Demir S\u0131rt&#8221; (Sandvi\u00e7 Tekni\u011fi) ve K\u0131r\u0131lmazl\u0131k S\u0131rr\u0131<\/strong><\/h3>\n<p>Pota \u00e7eli\u011fi, %1.5 seviyelerine ula\u015fabilen y\u00fcksek karbon oran\u0131 sayesinde k\u0131l\u0131ca hem m\u00fcthi\u015f bir keskinlik hem de esneklik kazand\u0131r\u0131rd\u0131. Ancak T\u00fcrk k\u0131l\u0131\u00e7 ustalar\u0131 (\u00f6zellikle Yata\u011fan imalat\u0131nda) k\u0131l\u0131c\u0131n darbelere kar\u015f\u0131 k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in dahiyane bir y\u00f6ntem geli\u015ftirmi\u015flerdir:<\/p>\n<ul>\n<li>K\u0131l\u0131c\u0131n darbeyi emen s\u0131rt k\u0131sm\u0131 esnek ve yumu\u015fak <strong>demirden<\/strong>, kesen a\u011f\u0131z k\u0131sm\u0131 ise y\u00fcksek karbonlu sert <strong>\u00e7elikten<\/strong> d\u00f6v\u00fclerek birle\u015ftirilirdi.<\/li>\n<li>Bu <strong>&#8220;sandvi\u00e7&#8221;<\/strong> yap\u0131s\u0131 sayesinde k\u0131l\u0131\u00e7 sert bir z\u0131rha veya bariyere \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131nda esneyerek k\u0131r\u0131lmay\u0131 \u00f6nler, \u00e7elik a\u011fz\u0131 ise hefete derin kesikler a\u00e7maya devam ederdi.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>4. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Ustal\u0131\u011f\u0131nda Kullan\u0131lan Modern \u00c7elikler<\/strong><\/h3>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde geleneksel k\u0131l\u0131\u00e7 yap\u0131m k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ya\u015fatan usta eller ve koleksiyon reprod\u00fcksiyonlar\u0131 i\u00e7in ise y\u00fcksek sertlik ve paslanmazl\u0131k sunan modern vas\u0131fl\u0131 \u00e7elik ala\u015f\u0131mlar\u0131 tercih edilmektedir. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda <strong>N690, 4116, 1075, 4140, 5160, Elmax<\/strong> ve <strong>Bohler K390<\/strong> gibi \u00e7elikler gelmektedir.<\/p>\n<h3>Yata\u011fan ve Pala<\/h3>\n<p>Geleneksel T\u00fcrk demircili\u011finde \u00e7eli\u011fin kalitesi kadar, o \u00e7eli\u011fe verilen form ve geometri de sava\u015f alan\u0131ndaki kaderi belirlerdi. T\u00fcrk k\u0131l\u0131\u00e7 ustalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi <strong>Yata\u011fan<\/strong> ve <strong>Pala<\/strong>, \u00e7eli\u011fin sundu\u011fu h\u0131z\u0131 ve momentumu fizik kurallar\u0131n\u0131 zorlayan iki farkl\u0131 balistik yakla\u015f\u0131mla katlayan m\u00fchendislik harikalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3><strong>1. B\u0131\u00e7ak Geometrisi ve Form Fark\u0131 (\u0130\u00e7e Kavis vs. D\u0131\u015fa Kavis)<\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Yata\u011fan (\u0130\u00e7e Kavis ve Kulakl\u0131 Sap):<\/strong> Yata\u011fan k\u0131l\u0131c\u0131, al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015f k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131n aksine <strong>i\u00e7e do\u011fru kavisli (ters kavisli \/ recurve)<\/strong> \u00f6zg\u00fcn bir b\u0131\u00e7ak yap\u0131s\u0131na sahiptir. Namlusu s\u0131rttan incelerek gelir ve boyu ortalama 60\u201380 cm aras\u0131ndad\u0131r. Kabzas\u0131nda ise mors di\u015fi, kemik veya boynuzdan yap\u0131lan ve geriye do\u011fru iki kulak \u015feklinde a\u00e7\u0131lan ikonik <strong>&#8220;kulakl\u0131 sap&#8221;<\/strong> bulunur. Bu kulakl\u0131 yap\u0131, savurma esnas\u0131nda k\u0131l\u0131c\u0131n elden f\u0131rlamas\u0131n\u0131 mekanik olarak imkans\u0131z hale getirir. Ayr\u0131ca Yata\u011fan&#8217;da yalman (namlu ucu geni\u015flemesi) bulunmaz.<\/li>\n<li><strong>Pala (D\u0131\u015fa Kavis ve Yalman Yap\u0131s\u0131):<\/strong> Pala ise d\u0131\u015fa do\u011fru belirgin kavisli, 3 ila 4,5 cm geni\u015fli\u011finde ve s\u0131rtta et kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 5\u20136 mm&#8217;ye ula\u015fan olduk\u00e7a geni\u015f ve k\u00fctleli bir silaht\u0131r. Palay\u0131 temsil eden en \u00f6nemli karakteristik detay, namlunun son b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki geni\u015fleme olan <strong>yalman<\/strong> b\u00f6lgesidir. \u0130ncelen namluya mukavemet katmak i\u00e7in s\u0131rt k\u0131sm\u0131 <strong>&#8220;T&#8221; profilinde (T-s\u0131rt)<\/strong> g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015ftir. Kabzas\u0131 genellikle armudi formda olup uzun bal\u00e7ak kollar\u0131na sahiptir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>2. Denge Noktas\u0131 ve Fizik Dinami\u011fi (\u00c7evik H\u0131z vs. Balta Etkisi)<\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Yata\u011fan (Sapa Yak\u0131n Denge):<\/strong> Yata\u011fan ortalama 600\u2013800 gram a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda olduk\u00e7a kompakt bir pusatt\u0131r. Denge noktas\u0131 sapa veya sapa \u00e7ok yak\u0131n bir konumda yer al\u0131r. Bu fiziksel avantaj, silah\u0131 b\u00fck\u00fcm ve bilek hareketlerinde muazzam derecede k\u0131vrak k\u0131lar; a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, h\u0131z\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Pala (Uca Kayd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Momentum):<\/strong> Pala ise 900\u20131200 gram (1 kilogram \u00fczeri) a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla k\u00fctle odakl\u0131 a\u011f\u0131r bir silaht\u0131r. A\u011f\u0131rl\u0131k merkez\u00ee bilin\u00e7li olarak \u00f6ne, yani yalman b\u00f6lgesine kayd\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131l\u0131\u00e7 savruldu\u011funda u\u00e7 k\u0131s\u0131mdaki bu k\u00fctle muazzam bir merkezka\u00e7 kuvveti yarat\u0131r ve kinetik enerjiyi maksimize ederek adeta bir <strong>balta etkisi<\/strong> olu\u015fturur.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>3. Sava\u015f Alan\u0131ndaki Kullan\u0131m ve Vuru\u015f Teknikleri<\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Yata\u011fan ile &#8220;\u00c7ekerek Kesme&#8221; ve Saplama:<\/strong> Yata\u011fan&#8217;\u0131n i\u00e7e kavisli yap\u0131s\u0131, hedefe temas etti\u011finde sekmesini \u00f6nler ve hedefi do\u011frudan kesici kenar\u0131n i\u00e7ine \u00e7eker. Bu y\u00fczden savurmaktan ziyade <strong>&#8220;\u00e7ekerek kesme&#8221; (draw-cut)<\/strong> hamlesiyle derin yar\u0131klar a\u00e7ar. Yaya muharebe eden Yeni\u00e7eriler ile gemi rampa sava\u015flar\u0131nda leventler taraf\u0131ndan tercih edilmi\u015ftir. Dar alanlarda, siperlerde ve sokak \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131nda manevra kabiliyeti y\u00fcksektir; ayr\u0131ca uca do\u011fru dikle\u015fen yap\u0131s\u0131 sayesinde z\u0131rh bo\u015fluklar\u0131na z\u0131rh delici saplamalar yapabilir.<\/li>\n<li><strong>Pala ile &#8220;Vurarak Par\u00e7alama&#8221;:<\/strong> Pala ise tamamen <strong>&#8220;vurarak par\u00e7alama&#8221; (chop)<\/strong> \u00fczerine kurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Tek vuru\u015fta ah\u015fap bariyerleri, kal\u0131n gemi halatlar\u0131n\u0131, kemik ve a\u011f\u0131r engelleri yaracak kaba bir tahrip g\u00fcc\u00fc \u00fcretir. Osmanl\u0131 donanmas\u0131nda leventlerin gemi bordalama sava\u015flar\u0131nda ve a\u011f\u0131r piyadelerin kale ku\u015fatmalar\u0131nda en g\u00fcvendi\u011fi par\u00e7alay\u0131c\u0131 silaht\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<hr \/>\n<h3><strong>K\u0131saca Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma \u00d6zeti<\/strong><\/h3>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<th align=\"left\">\u00d6zellik<\/th>\n<th align=\"left\">Yata\u011fan K\u0131l\u0131c\u0131<\/th>\n<th align=\"left\">Osmanl\u0131 Palas\u0131<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"left\"><strong>B\u0131\u00e7ak Formu<\/strong><\/td>\n<td align=\"left\">\u0130\u00e7e Kavisli (Recurve)<\/td>\n<td align=\"left\">D\u0131\u015fa Kavisli ve Geni\u015f<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"left\"><strong>Yalman \/ S\u0131rt Yap\u0131s\u0131<\/strong><\/td>\n<td align=\"left\">Yalmans\u0131z<\/td>\n<td align=\"left\">Geni\u015f Yalmanl\u0131 &amp; T-S\u0131rtl\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"left\"><strong>Kabza Tipi<\/strong><\/td>\n<td align=\"left\">Kulakl\u0131 Sap<\/td>\n<td align=\"left\">Armudi Kabza<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"left\"><strong>A\u011f\u0131rl\u0131k ve Denge<\/strong><\/td>\n<td align=\"left\">600\u2013800 gr (Sapa yak\u0131n denge)<\/td>\n<td align=\"left\">900\u20131200 gr (Uca kayd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f denge)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"left\"><strong>Temel Vuru\u015f Tarz\u0131<\/strong><\/td>\n<td align=\"left\">\u00c7ekerek kesme &amp; Z\u0131rh aras\u0131 saplama<\/td>\n<td align=\"left\">Vurarak par\u00e7alama (Balta etkisi)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"left\"><strong>Kullan\u0131c\u0131 Birlik<\/strong><\/td>\n<td align=\"left\">Yeni\u00e7eriler ve Yaya Piyadeler<\/td>\n<td align=\"left\">Leventler (Denizciler) ve Ku\u015fatmac\u0131lar<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h3><strong>Deri ve \u00d6rme Kalkanlar<\/strong><\/h3>\n<p>Pek \u00e7o\u011fumuz &#8220;kalkan&#8221; denince zihnimizde hemen kal\u0131n, a\u011f\u0131r ve ge\u00e7it vermez metal plakalar canland\u0131r\u0131r\u0131z, de\u011fil mi? Oysa T\u00fcrk sava\u015f usta ve zanaatkarlar\u0131, d\u00fc\u015fman\u0131n ok ve k\u0131l\u0131\u00e7 darbelerini durdurman\u0131n s\u0131rr\u0131n\u0131n sadece &#8220;kat\u0131 sertlikte&#8221; de\u011fil, <strong>&#8220;sertlik ile esnekli\u011fin (elastikiyetin) kusursuz dengesinde&#8221;<\/strong> yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 as\u0131rlar \u00f6nce ke\u015ffetmi\u015flerdi.<\/p>\n<p>Peki, T\u00fcrk ordusunun kulland\u0131\u011f\u0131 bu deri ve \u00f6rme kalkanlar devasa kinetik enerjiyi nas\u0131l emiyor ve darbeleri nas\u0131l absorbe ediyordu?<\/p>\n<h3>1. Esneklik ve Malzeme S\u0131rr\u0131: &#8220;Sert Ama Elastiki&#8221; Bariyer<\/h3>\n<p>Bir ok f\u0131rlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda veya heybetli bir k\u0131l\u0131\u00e7 savruldu\u011funda hedefe muazzam bir kinetik enerji y\u00fckler. E\u011fer kalkan tamamen esnemez ve kaskat\u0131 bir yap\u0131ya sahipse, darbe an\u0131nda ya k\u0131r\u0131l\u0131r ya da t\u00fcm \u015foku do\u011frudan arkas\u0131ndaki sava\u015f\u00e7\u0131n\u0131n koluna iletir.<\/p>\n<p>T\u00fcrk kalkan ustalar\u0131 i\u015fte bu y\u00fczden kalkan yap\u0131m\u0131nda <strong>fil, gergedan, timsah ve manda derisi<\/strong> gibi son derece mukavemetli hayvan derilerinin yan\u0131 s\u0131ra <strong>s\u00f6\u011f\u00fct dal\u0131, kam\u0131\u015f, has\u0131r ve b\u00fckme sa\u011flam ipler<\/strong> gibi esnek malzemeleri kullanm\u0131\u015flard\u0131r. Bu malzemelerin ortak \u00f6zelli\u011fi, ok ve k\u0131l\u0131\u00e7 i\u015flemeyecek kadar sert ama ayn\u0131 zamanda darbeyi emebilecek kadar <strong>elastiki<\/strong> olmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>2. \u00d6rme Kalkanlar\u0131n Darbe Emme Mekanizmas\u0131<\/h3>\n<p>S\u00f6\u011f\u00fct dallar\u0131, kam\u0131\u015flar veya sa\u011flam b\u00fckme iplerle dairesel bi\u00e7imde \u00f6r\u00fclen (ve s\u0131kl\u0131kla \u00fczeri deriyle kaplanan) kalkanlar, adeta bir yay mekanizmas\u0131 gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Enerjinin Da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131:<\/strong> Y\u0131ld\u0131r\u0131m h\u0131z\u0131yla gelen bir okun sivri temreni veya bir k\u0131l\u0131c\u0131n keskin a\u011fz\u0131 \u00f6rme kalkana \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131nda, kalkan\u0131n esnek lifleri darbe noktas\u0131nda hafif\u00e7e i\u00e7e do\u011fru esner.<\/li>\n<li><strong>Kinetik Enerjinin Absorbe Edilmesi:<\/strong> Bu esneme, darbenin tek bir noktada delik a\u00e7mas\u0131n\u0131 engeller; g\u00fcc\u00fc kalkan\u0131n dairesel \u00f6rg\u00fc hatlar\u0131 boyunca \u00e7evreye yayarak n\u00f6tralize eder. B\u00f6ylece ok saplan\u0131p kalsa bile kalkan yar\u0131lmam\u0131\u015f olur.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>3. Deri Kalkanlar\u0131n Katmanl\u0131 Mimarisi ve \u0130ncir A\u011fac\u0131 Detay\u0131<\/h3>\n<p>Deri kalkanlar\u0131n imalat\u0131nda uygulanan zanaat tekni\u011fi de darbe emilimini do\u011frudan etkiler.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u0130ncir A\u011fac\u0131 \u0130skelet:<\/strong> M\u00fczede g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz pek \u00e7ok kalkan\u0131n i\u00e7 yap\u0131s\u0131nda hafifli\u011fiyle bilinen ve darbe ald\u0131\u011f\u0131nda kolay kolay b\u00fck\u00fcl\u00fcp k\u0131r\u0131lmayan <strong>incir a\u011fac\u0131<\/strong> kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Islak Gerdirme Tekni\u011fi:<\/strong> Bu ah\u015fap veya mukavva iskeletin i\u00e7i ve d\u0131\u015f\u0131, \u0131slat\u0131larak yumu\u015fat\u0131lm\u0131\u015f nemli derilerle gerilerek kaplan\u0131r. Deri kuruduk\u00e7a b\u00fcz\u00fc\u015f\u00fcr ve \u00e7elik kadar sa\u011flam, sert bir z\u0131rha d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Ancak derinin \u00f6z\u00fcndeki o s\u0131cak ve elastik lif yap\u0131s\u0131 korundu\u011fu i\u00e7in, k\u0131l\u0131\u00e7 darbeleri y\u00fczeyde kayar veya derin kesikler a\u00e7amadan derinin mukavemetine tak\u0131l\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>4. Sava\u015f\u00e7\u0131n\u0131n Kolunu Koruyan Gizli Kahraman: &#8220;Pamuklu Kol Yast\u0131\u011f\u0131&#8221;<\/h3>\n<p>Kalkan\u0131n d\u0131\u015f y\u00fczeyi oku ve k\u0131l\u0131c\u0131 durdurdu diyelim&#8230; Peki ya o devasa darbenin yaratt\u0131\u011f\u0131 sars\u0131nt\u0131 ve \u015fok dalgas\u0131 ne oluyor?<\/p>\n<p>\u0130\u015fte burada T\u00fcrk kalkan tasar\u0131m\u0131n\u0131n en zarif detay\u0131 devreye giriyor. Kalkan\u0131n i\u00e7 taraf\u0131nda, sava\u015f\u00e7\u0131n\u0131n kolunu ge\u00e7irdi\u011fi kay\u0131\u015flar\u0131n hemen alt\u0131nda, kalkan g\u00f6vdesine d\u0131\u015far\u0131daki kabaralarla (iri ba\u015fl\u0131 s\u00fcsl\u00fc \u00e7ivilerle) tutturulmu\u015f <strong>pamuklu kuma\u015ftan bir kol yast\u0131\u011f\u0131<\/strong> yer al\u0131r. D\u0131\u015f y\u00fczeyden s\u00fcz\u00fclen son sars\u0131nt\u0131 dalgas\u0131 bu pamuklu yast\u0131k taraf\u0131ndan emilir; b\u00f6ylece darbenin \u015fiddeti sava\u015f\u00e7\u0131n\u0131n koluna ve eklemlerine k\u0131r\u0131k veya doku zedelenmesi olarak yans\u0131maz.<\/p>\n<h3><strong>M\u00fcze S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc:<\/strong><\/h3>\n<h3>Kabza:<\/h3>\n<p>M\u00fczede sergilenen k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131n saplar\u0131na ve Osmanl\u0131 kompozit yaylar\u0131n\u0131n g\u00f6vdelerine bakarken s\u0131k\u00e7a duydu\u011fumuz <strong>kabza<\/strong>, hem fiziksel bir silah par\u00e7as\u0131 hem de ok\u00e7uluk gelene\u011fimizde derin manevi anlamlar ta\u015f\u0131yan tarihi bir payedir.<\/p>\n<p><strong>Kabza<\/strong>; en temel tan\u0131m\u0131yla k\u0131l\u0131\u00e7, han\u00e7er, b\u0131\u00e7ak gibi kesici pusatlar\u0131n veya yay\u0131n elle tutulabilmesine olanak sa\u011flayan, silah\u0131n rahat ve g\u00fcvenli kullan\u0131labilmesi i\u00e7in \u00f6zel olarak bi\u00e7imlendirilmi\u015f sap b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>K\u0131l\u0131\u00e7larda Kabza Yap\u0131s\u0131:<\/strong> T\u00fcrk k\u0131l\u0131\u00e7 ustalar\u0131 kabzalar\u0131 ah\u015fap, boynuz, kemik, fildi\u015fi, bal\u0131k di\u015fi (som) gibi organik maddelerin yan\u0131 s\u0131ra ye\u015fim ta\u015f\u0131, demir, g\u00fcm\u00fc\u015f ve alt\u0131n gibi de\u011ferli madenlerden imal etmi\u015flerdir. E\u011fri T\u00fcrk k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131nda kabza, namlunun aksi y\u00f6n\u00fcnde geriye do\u011fru e\u011frilerek (<strong>kabza ba\u015f\u0131<\/strong>) d\u00f6v\u00fcl\u00fc\u015f hamlesi esnas\u0131nda silah\u0131n elden kay\u0131p d\u00fc\u015fmesini engeller ve m\u00fckemmel bir kavrama sa\u011flar.<\/li>\n<li><strong>Yayda Kabza:<\/strong> Geleneksel T\u00fcrk yay\u0131nda ise yay\u0131n tam ortas\u0131nda yer alan, ah\u015fap \u00f6z\u00fcn deri veya kemik kaplamayla desteklendi\u011fi ve ok\u00e7unun yay\u0131 kavrad\u0131\u011f\u0131 orta b\u00f6l\u00fcme &#8220;kabza&#8221; denmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Kabza Alma T\u00f6reni:<\/h3>\n<p>Tarihi ok\u00e7uluk tekkelerinde ve kemanke\u015flik gelene\u011finde <strong>&#8220;Kabza Alma T\u00f6reni&#8221;<\/strong>, bir ok\u00e7u aday\u0131n\u0131n (talibin) uzun s\u00fcren fiziksel, teknik ve ahlaki e\u011fitimi ba\u015far\u0131yla tamamlay\u0131p <strong>&#8220;usta ok\u00e7u&#8221; (kemanke\u015f)<\/strong> unvan\u0131n\u0131 resmi olarak kazand\u0131\u011f\u0131 tarihi icazet (diploma) t\u00f6renidir.<\/p>\n<p>T\u00fcrk ok\u00e7ulu\u011fu sadece bir spor de\u011fil, ayn\u0131 zamanda edep ve terbiye disiplini oldu\u011fu i\u00e7in kabza alma s\u00fcreci \u015fu ad\u0131mlarla ger\u00e7ekle\u015firdi:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u00c7ile ve E\u011fitim S\u00fcreci:<\/strong> Ok\u00e7uluk tekkesine giren bir talip, hemen eline yay\u0131 al\u0131p ok atamazd\u0131. \u00d6nce &#8220;<strong>kepaze<\/strong>&#8221; ad\u0131 verilen yumu\u015fak antrenman yaylar\u0131yla binlerce kez kepaze \u00e7eker, adabelerini ve duru\u015f tekniklerini \u00f6\u011frenirdi.<\/li>\n<li><strong>Menzil ve \u0130sabete Ula\u015fma:<\/strong> Belirli bir fiziksel olgunlu\u011fa ula\u015fan aday, menzil at\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda belirli bir mesafeyi (\u00f6rne\u011fin 900 gez \/ yakla\u015f\u0131k 500-600 metre) a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda veya puta at\u0131\u015flar\u0131nda \u00fcst\u00fcn isabet kaydetti\u011finde kabza almaya hak kazan\u0131rd\u0131.<\/li>\n<li><strong>T\u00f6ren ve Duayla Kabza Teslimi:<\/strong> \u00dcstatlar, pirler ve di\u011fer kemanke\u015flerin huzurunda d\u00fczenlenen merasimde, ok\u00e7uluk duas\u0131 okunur ve pir taraf\u0131ndan adaya abanoz veya kemik kaplamal\u0131 hakiki bir <strong>sava\u015f\/menzil yay\u0131 (kabza)<\/strong> teslim edilirdi.<\/li>\n<li><strong>Silsile ve M\u00fch\u00fcr:<\/strong> Kabza alan ok\u00e7u, tekke defterine &#8220;kemanke\u015f&#8221; olarak kaydedilir, k\u00fct\u00fc\u011fe m\u00fch\u00fcr bas\u0131l\u0131r ve art\u0131k kendi ad\u0131na ok at\u0131p menzil ta\u015f\u0131 (dikili ta\u015f) dikme hakk\u0131 kazan\u0131rd\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Kemanke\u015f:<\/h3>\n<p>T\u00fcrk ok\u00e7uluk gelene\u011finde b\u00fcy\u00fck bir h\u00fcrmet g\u00f6ren <strong>kemanke\u015f<\/strong>; etimolojik olarak Fars\u00e7a <strong>&#8220;kem\u0101n&#8221; (yay)<\/strong> ve <strong>&#8220;ke\u015f&#8221; (\u00e7eken)<\/strong> kelimelerinin birle\u015fiminden t\u00fcremi\u015f olup kelime anlam\u0131yla <strong>&#8220;yay \u00e7eken&#8221;, yani &#8220;ok\u00e7u \/ ok atan kimse&#8221;<\/strong> demektir.<\/p>\n<p>Ancak T\u00fcrk-\u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde kemanke\u015f olmak, sadece eline yay\u0131 al\u0131p ok atmaktan \u00e7ok daha derin bir manevi ve teknik anlam ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Geleneksel ok\u00e7uluk sanat\u0131m\u0131zda, ok atma disiplinini belirli bir edep, felsefe, fiziksel dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve \u00fcst\u00fcn ustal\u0131kla icra eden ki\u015filere <strong>kemanke\u015f<\/strong> denilmektedir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>S\u0131radan At\u0131c\u0131 ile Kemanke\u015f Aras\u0131ndaki Fark:<\/strong> Sava\u015fta veya g\u00fcnl\u00fck hayatta ok atan herkese genel olarak ok\u00e7u denilebilirken; &#8220;kemanke\u015f&#8221; unvan\u0131, ok\u00e7uluk tekkelerinde yeti\u015fmi\u015f, ok\u00e7uluk adab\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015f, belirli bir menzil mesafesini a\u015farak veya putaya y\u00fcksek isabet kaydederek \u00fcstad\u0131ndan <strong>&#8220;kabza&#8221;<\/strong> almay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f usta ok\u00e7ulara verilen resmi ve sayg\u0131n bir makamd\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ata yadig\u00e2r\u0131 ok\u00e7uluk k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz iki temel usta aya\u011f\u0131 \u00fczerine y\u00fckselir:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Kavsi (Kavsilik):<\/strong> Ah\u015fap, boynuz, sinir ve tutkal gibi do\u011fal malzemeleri birle\u015ftirerek T\u00fcrk kompozit yay\u0131n\u0131 imal eden yay ustas\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Kemanke\u015f (Kemanke\u015flik):<\/strong> O yay\u0131 en do\u011fru teknikle kuran, zihgirini ba\u015fparma\u011f\u0131na tak\u0131p sadak ve tirke\u015finden \u00e7ekti\u011fi oklar\u0131 hedefe ula\u015ft\u0131ran usta at\u0131c\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Kepaze:<\/h3>\n<p>Geleneksel ok\u00e7uluk sanat\u0131m\u0131zda <strong>kepaze<\/strong>; ok\u00e7ulu\u011fa yeni ba\u015flayan acemi ok\u00e7ular\u0131n (taliplerin) kas haf\u0131zas\u0131 kazanmas\u0131, duru\u015f, nefes ve b\u0131rak\u0131\u015f tekniklerini \u00f6\u011frenmesi amac\u0131yla kullan\u0131lan <strong>son derece yumu\u015fak, esnek ve hafif antrenman yay\u0131<\/strong>d\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Neden Do\u011frudan Hakiki Yay Kullan\u0131lmazd\u0131?<\/strong> Osmanl\u0131 sava\u015f ve menzil yaylar\u0131; manda boynuzu, ah\u015fap, sinir ve tutkal birle\u015fimiyle yap\u0131lan son derece sert, \u00e7ekilmesi m\u00fcthi\u015f bir kol ve s\u0131rt g\u00fcc\u00fc gerektiren devasa pusat\u00e7\u0131l\u0131k eserleridir. Do\u011frudan bu sert yaylarla at\u0131\u015fa ba\u015flayan bir aceminin kaslar\u0131 zedelenir, tekni\u011fi bozulur ve sakatlanma riski do\u011fard\u0131.<\/li>\n<li><strong>&#8220;Kepaze \u00c7ekmek&#8221; Disiplini:<\/strong> Bu y\u00fczden ok\u00e7uluk tekkesine giren talip, eline ok al\u0131p puta at\u0131\u015f\u0131na ge\u00e7meden \u00f6nce aylarca (bazen y\u0131llarca) sadece bu yumu\u015fak <strong>kepaze<\/strong> yay\u0131n\u0131 tekrarlarla \u00e7ekerdi. Ok\u00e7uluk literat\u00fcr\u00fcnde kemanke\u015flerin form tutmak veya tekniklerini oturtmak i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131 bu b\u0131k\u0131p usanmaz egzersiz s\u00fcrecine <strong>&#8220;kepaze \u00e7ekmek&#8221;<\/strong> denmektedir.<\/li>\n<li><strong>G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> G\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk\u00e7esinde &#8220;kepaze&#8221;; <strong>rezil, g\u00fcl\u00fcn\u00e7, niteliksiz, de\u011fersiz, utan\u00e7 verici duruma d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f kimse veya \u015fey<\/strong> anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131r (<em>&#8220;Kepaze olduk&#8221;<\/em>, <em>&#8220;Bu ne kepazelik!&#8221;<\/em> gibi).<\/li>\n<li><strong>Aradaki Anlam Kaymas\u0131n\u0131n Nedeni:<\/strong> Geleneksel ok\u00e7uluk k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde kepaze yay\u0131; ger\u00e7ek bir sava\u015f veya menzil yay\u0131 gibi menzili olan, d\u00fc\u015fman\u0131 delen, de\u011ferli, i\u015flevsel ve me\u015fakkatli bir silah <strong>olarak g\u00f6r\u00fclmezdi<\/strong>. Ger\u00e7ek k\u0131l\u0131\u00e7 ve yaylar\u0131n yan\u0131nda kepaze; <em>&#8220;hafif, niteliksiz, g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve zahmetsiz&#8221;<\/em> bir e\u011fitim arac\u0131 say\u0131l\u0131rd\u0131.Zamanla halk dilinde ok\u00e7uluk k\u00f6keninden kopan bu kavram; t\u0131pk\u0131 o yumu\u015fak yay gibi <em>&#8220;sertli\u011fi, de\u011feri, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve niteli\u011fi olmayan, g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve ciddiye al\u0131nmayacak&#8221;<\/em> durumlar\u0131 tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015f, as\u0131rlar i\u00e7erisinde de &#8220;rezil ve g\u00fcl\u00fcn\u00e7&#8221; anlam\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Eski kemanke\u015flerin disiplinle esnetti\u011fi bir antrenman yay\u0131n\u0131n as\u0131rlar i\u00e7inde dilimizde b\u00f6yle renkten renge b\u00fcr\u00fcnmesi, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn ve T\u00fcrk\u00e7enin ne kadar canl\u0131 bir yap\u0131ya sahip oldu\u011funun en tatl\u0131 g\u00f6stergelerinden biridir.<\/p>\n<h3>Puta:<\/h3>\n<p>Geleneksel T\u00fcrk ok\u00e7ulu\u011funda <strong>puta<\/strong>, ok\u00e7ular\u0131n ni\u015fan alma becerilerini, isabet yeteneklerini ve at\u0131\u015f tekniklerini geli\u015ftirmek amac\u0131yla kullan\u0131lan <strong>\u00f6zel deri hedef ve ni\u015fang\u00e2ht\u0131r<\/strong>.<\/p>\n<p>Geleneksel T\u00fcrk ok\u00e7ulu\u011funda s\u0131radan tahta ya da \u00e7uval hedefler yerine, uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc ve oka zarar vermeyen \u00f6zel hedefler tercih edilirdi.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Formu ve Malzemesi:<\/strong> Puta; genellikle tabaklanm\u0131\u015f s\u0131\u011f\u0131r veya manda derisinden dikilen, i\u00e7i saman, tala\u015f veya deri k\u0131rp\u0131nt\u0131lar\u0131yla s\u0131k\u0131ca doldurulmu\u015f <strong>armut ya da damla bi\u00e7imindeki<\/strong> k\u00fctleli bir ni\u015fang\u00e2ht\u0131r.<\/li>\n<li><strong>G\u00f6z ve Benekler:<\/strong> Puta derisinin \u00fczerinde, kemanke\u015fin (ok\u00e7unun) odaklanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan farkl\u0131 renklerde dairesel halkalar ve tam merkezde yer alan <strong>&#8220;g\u00f6z&#8221;<\/strong> veya <strong>&#8220;benek&#8221;<\/strong> ad\u0131 verilen ni\u015fan noktalar\u0131 bulunur. Oka zarar vermeyen ve okun sapland\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6vdesini k\u0131rmayan bu esnek yap\u0131, T\u00fcrk ok\u00e7uluk m\u00fchendisli\u011finin zekice bir detay\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>T\u00fcrk ok\u00e7uluk gelene\u011fi temel olarak iki ana dala ayr\u0131l\u0131rd\u0131: Uzak mesafelere ok f\u0131rlatma yar\u0131\u015f\u0131 olan <em>Menzil Ok\u00e7ulu\u011fu<\/em> ve hedefe isabet kaydetmeyi ama\u00e7layan <em>Puta Ok\u00e7ulu\u011fu<\/em>.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Puta Oku:<\/strong> Menzil oklar\u0131na g\u00f6re biraz daha a\u011f\u0131r, r\u00fczg\u00e2rdan az etkilenen ve hedefe sapland\u0131\u011f\u0131nda putay\u0131 delebilecek yap\u0131da tasarlanm\u0131\u015f \u00f6zel ni\u015fan oklar\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Puta Ko\u015fusu:<\/strong> Osmanl\u0131 d\u00f6neminde ok meydanlar\u0131nda kemanke\u015flerin dereceye girmek ve \u00fcstatl\u0131k payesi (kabza) almak i\u00e7in kat\u0131ld\u0131klar\u0131 en prestijli isabet yar\u0131\u015fmalar\u0131 bu putalara at\u0131\u015f yap\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirilirdi.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Sadak:<\/h3>\n<p>M\u00fczede sergilenen etnografik eserler aras\u0131nda s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z <strong>sadak<\/strong>, geleneksel T\u00fcrk ok\u00e7uluk k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde <strong>yay\u0131 d\u0131\u015f etkenlerden korumak ve ta\u015f\u0131mak amac\u0131yla kullan\u0131lan \u00f6zel yay k\u0131l\u0131f\u0131 (yay torbas\u0131)<\/strong> anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Yay\u0131 Muhafaza Eden K\u0131l\u0131f:<\/strong> T\u00fcrklerin organik malzemelerden (boynuz, ah\u015fap, sinir) imal etti\u011fi kompozit yaylar neme ve darbelere kar\u015f\u0131 olduk\u00e7a hassast\u0131r. <strong>Sadak<\/strong>, yay\u0131 d\u0131\u015f etkenlerden koruyarak formunun ve esnekli\u011finin bozulmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen hayati bir muhafaza k\u0131l\u0131f\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li><strong>G\u00f6r\u00fcn\u00fcm \u00d6zelli\u011fi:<\/strong> Yay sada\u011f\u0131n i\u00e7ine yerle\u015ftirildi\u011finde, d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yay\u0131n sadece \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr halde kal\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Sadak ile Tirke\u015f Aras\u0131ndaki Fark:<\/strong> Halk aras\u0131nda \u00e7o\u011funlukla birbiriyle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lsa da T\u00fcrk ok\u00e7uluk terminolojisinde yay\u0131 koruyan k\u0131l\u0131fa <strong>sadak<\/strong>, oklar\u0131n konuldu\u011fu oklu\u011fa\/k\u0131l\u0131fa ise <strong>tirke\u015f<\/strong> denilmektedir. K\u00e2\u015fgarl\u0131 Mahmud\u2019un <em>Divan\u00fc Lugati&#8217;t-T\u00fcrk<\/em> eserinde de bu t\u00fcr muhafazalar i\u00e7in <em>ki\u015f<\/em> veya <em>okluk<\/em> terimlerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>T\u00fcrkpusat M\u00fczesi koleksiyonunda, atl\u0131 ve yaya sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n bellerinde veya at \u00fcst\u00fcnde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 geleneksel <strong>sadak<\/strong>, <strong>tirke\u015f<\/strong>, hedef olan <strong>puta<\/strong> ve yay yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan do\u011fal hammadde \u00f6rnekleri bir arada sergilenmektedir. Dayan\u0131kl\u0131 deri ve kuma\u015flardan \u00fcretilen bu sadaklar, T\u00fcrk saraciye ve deri i\u015fleme sanat\u0131n\u0131n da en g\u00fczel \u00f6rneklerini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir.<\/p>\n<h3>Tirke\u015f:<\/h3>\n<p>Geleneksel T\u00fcrk ok\u00e7uluk k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde <strong>tirke\u015f<\/strong>, sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n veya kemanke\u015flerin oklar\u0131n\u0131 g\u00fcvenle muhafaza ettikleri, ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 ve at\u0131\u015f an\u0131nda oklar\u0131 en h\u0131zl\u0131 \u015fekilde \u00e7ekebilmeleri i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f <strong>okluk (ok k\u0131l\u0131f\u0131)<\/strong> anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p>T\u00fcrklerin askeri ya\u015fam\u0131nda ve ordu gereksinimlerinde k\u00f6kl\u00fc bir yere sahip olan <strong>tirke\u015f<\/strong>, oku d\u0131\u015f etkenlerden, nemden ve y\u0131pranmalardan koruyan \u00f6zel bir te\u00e7hizatt\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>H\u0131zl\u0131 Eri\u015fim ve D\u00fczen:<\/strong> Sava\u015f meydan\u0131nda veya av esnas\u0131nda s\u00fcvarinin ya da yaya ok\u00e7unun belinde\/s\u0131rt\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 tirke\u015f, oklar\u0131n u\u00e7lar\u0131na (temrenlerine) ve t\u00fcylerine (yeleklerine) zarar gelmeden d\u00fczenli durmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/li>\n<li><strong>Malzeme ve \u0130\u015f\u00e7ilik:<\/strong> M\u00fcze vitrinlerimizde de g\u00f6rebilece\u011finiz \u00fczere tirke\u015fler; dayan\u0131kl\u0131 hayvan derilerinden, ah\u015faptan veya kuma\u015f kaplamalardan imal edilip d\u00f6nemin nak\u0131\u015f, s\u00fcsleme ve metal aksesuarlar\u0131yla bezenmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>Zihgir:<\/strong><\/h3>\n<p>G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz bu \u00f6zel par\u00e7a, geleneksel T\u00fcrk ok\u00e7uluk sanat\u0131n\u0131n en zarif ve hayati unsurlar\u0131ndan biri olan <strong>zihgir<\/strong>, yani bilinen ad\u0131yla <strong>ok\u00e7u y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc<\/strong>d\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu m\u00fczede, Neolitik ve Kalkolitik \u00c7a\u011flar\u2019dan ba\u015flayarak Orta \u00c7a\u011f ve Yeni \u00c7a\u011f\u2019a kadar uzanan arkeolojik kaz\u0131lardan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f, d\u00f6nemlendirme a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece nadide <strong>18 adet tarihi zihgir<\/strong> sergilenmektedir.<\/p>\n<p><strong>Zihgir<\/strong>, geleneksel T\u00fcrk ok\u00e7ulu\u011funda oku f\u0131rlatmak amac\u0131yla yay\u0131n kiri\u015fini (ipini) \u00e7ekerken ba\u015fparma\u011fa tak\u0131lan \u00f6zel bir koruyucu y\u00fcz\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p>T\u00fcrk ok\u00e7uluk gelene\u011finde yay \u00e7ekme tekni\u011fi, Bat\u0131 ok\u00e7ulu\u011fundan farkl\u0131 olarak ba\u015fparma\u011f\u0131n kilitlenmesiyle ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Y\u00fcksek gerilimli ve g\u00fc\u00e7l\u00fc T\u00fcrk kompozit yaylar\u0131 kurulup \u00e7ekildi\u011finde, yay\u0131n kiri\u015fi ok\u00e7unun parma\u011f\u0131nda inan\u0131lmaz bir bask\u0131 ve s\u00fcrt\u00fcnme olu\u015fturur. Zihgir tam bu noktada \u015fu hayati i\u015flevleri \u00fcstlenir:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Parma\u011f\u0131 Korur:<\/strong> Yay \u00e7ekilirken olu\u015fan muazzam bas\u0131nc\u0131n ba\u015fparma\u011f\u0131 kesmesini, zedelemesini veya doku hasar\u0131na yol a\u00e7mas\u0131n\u0131 engeller.<\/li>\n<li><strong>At\u0131\u015f S\u00fcrt\u00fcnmesini Azalt\u0131r:<\/strong> Zihgirin i\u00e7 ve d\u0131\u015f y\u00fczeyindeki \u00f6zel geometrik kavis, kiri\u015fin parmaktan p\u00fcr\u00fczs\u00fcz ve aniden kayarak sal\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/li>\n<li><strong>\u0130sabet ve Menzili Art\u0131r\u0131r:<\/strong> Kiri\u015fin p\u00fcr\u00fczs\u00fcz bi\u00e7imde parmaktan kurtulmas\u0131, okun yoldan sapmadan, hedefe y\u00fcksek h\u0131z ve hassasiyetle ula\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Geleneksel Sava\u015f Pusatlar\u0131 M\u00fczesi <strong>&#8220;dokunulabilir m\u00fczecilik&#8221;<\/strong> anlay\u0131\u015f\u0131yla hizmet verdi\u011fi i\u00e7in sadece sergilenen zihgirleri izlemekle kalmayacak. m\u00fcze b\u00fcnyesindeki at\u00f6lyeye ge\u00e7erek ustalar e\u015fli\u011finde zihgir imalat a\u015famalar\u0131n\u0131 ve kullan\u0131lan malzemeleri detaylar\u0131yla \u00f6\u011frenebileceksiniz.<\/p>\n<h3 class=\"paragraph heading3\" dir=\"auto\" role=\"heading\" data-start-index=\"274\" aria-level=\"3\"><b data-start-index=\"274\"> Ziyaret G\u00fcnleri ve Saatleri<\/b><\/h3>\n<div class=\"paragraph normal\" dir=\"auto\" data-start-index=\"304\"><span data-start-index=\"304\">T\u00fcrkpusat Geleneksel Sava\u015f Pusatlar\u0131 M\u00fczesi, <em>pazartesi g\u00fcnleri hari\u00e7<\/em> haftan\u0131n 6 g\u00fcn\u00fc kap\u0131lar\u0131n\u0131 ziyaret\u00e7ilerine sevgiyle a\u00e7maktad\u0131r<\/span><span data-start-index=\"435\">. <\/span><span data-start-index=\"453\">M\u00fcze, haftan\u0131n her a\u00e7\u0131k g\u00fcn\u00fcnde sabah <\/span><b data-start-index=\"492\">09:00<\/b><span data-start-index=\"497\"> ile ak\u015fam <\/span><b data-start-index=\"508\">18:00<\/b><span data-start-index=\"513\"> saatleri aras\u0131nda hizmet vermektedir.<\/span><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" style=\"border: 0;\" src=\"https:\/\/www.google.com\/maps\/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d3059.135200028905!2d32.86009367545825!3d39.938365384616155!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x14d34f824d8113f1%3A0xa45b0333e26f6579!2sT%C3%BCrkpusat%20Geleneksel%20Sava%C5%9F%20Pusatlar%C4%B1%20M%C3%BCzesi!5e0!3m2!1str!2str!4v1791280925571!5m2!1str!2str\" width=\"600\" height=\"450\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"pvc_clear\"><\/div>\n<p id=\"pvc_stats_2628\" class=\"pvc_stats total_only\" data-element-id=\"2628\" style=\"\"><i class=\"pvc-stats-icon medium\" aria-hidden=\"true\"><svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" version=\"1.0\" viewbox=\"0 0 502 315\" preserveaspectratio=\"xMidYMid meet\"><g transform=\"translate(0,332) scale(0.1,-0.1)\" fill=\"\" stroke=\"none\"><path d=\"M2394 3279 l-29 -30 -3 -207 c-2 -182 0 -211 15 -242 39 -76 157 -76 196 0 15 31 17 60 15 243 l-3 209 -33 29 c-26 23 -41 29 -80 29 -41 0 -53 -5 -78 -31z\"\/><path d=\"M3085 3251 c-45 -19 -58 -50 -96 -229 -47 -217 -49 -260 -13 -295 52 -53 146 -42 177 20 16 31 87 366 87 410 0 70 -86 122 -155 94z\"\/><path d=\"M1751 3234 c-13 -9 -29 -31 -37 -50 -12 -29 -10 -49 21 -204 19 -94 39 -189 45 -210 14 -50 54 -80 110 -80 34 0 48 6 76 34 21 21 34 44 34 59 0 14 -18 113 -40 219 -37 178 -43 195 -70 221 -36 32 -101 37 -139 11z\"\/><path d=\"M1163 3073 c-36 -7 -73 -59 -73 -102 0 -56 133 -378 171 -413 34 -32 83 -37 129 -13 70 36 67 87 -16 290 -86 209 -89 214 -129 231 -35 14 -42 15 -82 7z\"\/><path d=\"M3689 3066 c-15 -9 -33 -30 -42 -48 -48 -103 -147 -355 -147 -375 0 -98 131 -148 192 -74 13 15 57 108 97 206 80 196 84 226 37 273 -30 30 -99 39 -137 18z\"\/><path d=\"M583 2784 c-38 -19 -67 -74 -58 -113 9 -42 211 -354 242 -373 16 -10 45 -18 66 -18 51 0 107 52 107 100 0 39 -1 41 -124 234 -80 126 -108 162 -133 173 -41 17 -61 16 -100 -3z\"\/><path d=\"M4250 2784 c-14 -9 -74 -91 -133 -183 -95 -150 -107 -173 -107 -213 0 -55 33 -94 87 -104 67 -13 90 8 211 198 130 202 137 225 78 284 -27 27 -42 34 -72 34 -22 0 -50 -8 -64 -16z\"\/><path d=\"M2275 2693 c-553 -48 -1095 -270 -1585 -649 -135 -104 -459 -423 -483 -476 -23 -49 -22 -139 2 -186 73 -142 361 -457 571 -626 285 -228 642 -407 990 -497 242 -63 336 -73 660 -74 310 0 370 5 595 52 535 111 1045 392 1455 803 122 121 250 273 275 326 19 41 19 137 0 174 -41 79 -309 363 -465 492 -447 370 -946 591 -1479 653 -113 14 -422 18 -536 8z m395 -428 c171 -34 330 -124 456 -258 112 -119 167 -219 211 -378 27 -96 24 -300 -5 -401 -72 -255 -236 -447 -474 -557 -132 -62 -201 -76 -368 -76 -167 0 -236 14 -368 76 -213 98 -373 271 -451 485 -162 444 86 934 547 1084 153 49 292 57 452 25z m909 -232 c222 -123 408 -262 593 -441 76 -74 138 -139 138 -144 0 -16 -233 -242 -330 -319 -155 -123 -309 -223 -461 -299 l-81 -41 32 46 c18 26 49 83 70 128 143 306 141 649 -6 957 -25 52 -61 116 -79 142 l-34 47 45 -20 c26 -10 76 -36 113 -56z m-2057 25 c-40 -58 -105 -190 -130 -263 -110 -324 -59 -707 132 -981 25 -35 42 -64 37 -64 -19 0 -241 119 -326 174 -188 122 -406 314 -532 468 l-58 71 108 103 c185 178 428 349 672 473 66 33 121 60 123 61 2 0 -10 -19 -26 -42z\"\/><path d=\"M2375 1950 c-198 -44 -350 -190 -395 -379 -18 -76 -8 -221 19 -290 114 -284 457 -406 731 -260 98 52 188 154 231 260 27 69 37 214 19 290 -38 163 -166 304 -326 360 -67 23 -215 33 -279 19z\"\/><\/g><\/svg><\/i> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"16\" height=\"16\" alt=\"Loading\" src=\"https:\/\/www.ozgurgulun.com\/wp-content\/plugins\/page-views-count\/ajax-loader-2x.gif\" border=\"0\" \/><\/p>\n<div class=\"pvc_clear\"><\/div>\n<p>Merhaba, Ankara Kalesi&#8217;nin o b\u00fcy\u00fcleyici ve buram buram tarih kokan atmosferine ho\u015f geldiniz! Bug\u00fcn sizlerle birlikte, Alt\u0131nda\u011f Kale Mahallesi&#8217;nde, Anadolu<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2629,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_lmt_disableupdate":"no","_lmt_disable":"no","footnotes":""},"categories":[65,1,215,67,4],"tags":[68],"class_list":["post-2628","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ankara","category-gezi","category-ic-anadolu-bolgesi","category-kale","category-turkiye","tag-muzeler"],"a3_pvc":{"activated":true,"total_views":1,"today_views":0},"modified_by":"\u00d6zg\u00fcr G\u00fcl\u00fcn","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ozgurgulun.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2628","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ozgurgulun.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ozgurgulun.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozgurgulun.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozgurgulun.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2628"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.ozgurgulun.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2628\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2632,"href":"https:\/\/www.ozgurgulun.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2628\/revisions\/2632"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozgurgulun.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2629"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ozgurgulun.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2628"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozgurgulun.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2628"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozgurgulun.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2628"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}